હું અને મારા શિક્ષક

                ૧૪.૦૭.૨૦૧૧

                     આજે ગુરૂપુર્ણીમાં ના અવસરે ..........હું અને મારા શિક્ષક.........

   

હું અને મારા શિક્ષક

Top of Form

Bottom of Form

- જગત અવાશિયા

હું એટલે કોણ ? હું એટલે હું જ . કવિ 'મીનપિયાસી' એ સુંદર કહ્યું છે : " પરમેશ્વર તો પહેલું પૂછશે, કોઈનું સુખ દુઃખ પૂછ્યું 'તુ ? દર્દ ભરેલી આ દુનિયા માં , કોઈનું આંસુ લૂછ્યું ' તુ ? કબૂતરોનું ઘૂ...ઘૂ...ઘૂ ..., ઉંદર-ચકલા ચૂ..ચૂ...ચૂ.., છ્છુન્દરો નું છૂ...છૂ...છૂ..., ભમરા ગૂંજે ગૂ...ગૂ...ગૂ..., આ કુંજન માં શી કક્કાવારી ? હું કુદરત ને પૂછું છું, ઘુવડ સમા ઘૂઘવાટ કરતો, માનવ ગરજે હું...હું....હું...! " તો હું એટલે આ ઘુવડ સમો ઘૂઘવાટ કરતો હું અને અંગ્રેજી નો " I " અને  "I is always capital ". અને મારા શિક્ષકો એટલે કોણ ? મારા આ હું ને ઓગાળનાર અને હું માંથી મને એક આદર્શ વિદ્યાર્થી - વ્યક્તિ બનવાનો પથ સૂચવનાર વિરલ વ્યક્તિઓ. મારા શિક્ષકો એટલે તે મહાનુભાવો કે જેમણે મને ભાન કરાવ્યું કે - "I know that I know nothing " તારીખ પાંચમી સપ્ટેમ્બર આપણે સર્વે આપણા ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ.સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન નાં જન્મદિવસ ને "શિક્ષકદિન" તરીકે ઉજવીએ છીએ. ડૉ. રાધાકૃષ્ણન એક મહાન ફિલોસોફર અને શિક્ષક હતા. તેમણે એકવાર કહ્યું હતું કે - "હું પહેલા શિક્ષક્ છું,અને પછી રાષ્ટ્રપ્રમુખ છું ." આમ તો શિક્ષકરૂપી આ વિશાળતા તેમજ ગહનતા ને શબ્દોના સીમાડામાં બાંધવાનો પ્રયાસ એ જ સાગર ને ગાગર માં સમાવવા જેવી વાત થઇ.મારા શિક્ષકો માટે હૃદય -સાગર ના ઊંડાણ માં જે લાગણી અનુભવું છું , તે લાગણી પૂરેપૂરી આંસુ કે સ્પર્શ દ્વારા પણ વ્યક્ત થઇ ન શકે.આ સમયે જે કઈ મન:સ્થિતિ અક્ષરો સ્વરૂપે આકાર લે તે બહુ બહુ તો લાગણી નો અનુવાદ હોઈ શકે.કોઈ વ્યક્તિને સમજવા શબ્દો ચાલે,પરંતુ શિક્ષક જેવી વિભૂતિ ને અનુભૂતિ દ્વારા જ સમજી શકાય. આપણા જીવનમાં ઈશ્વરથી પણ વધુ વંદનીય જો કોઈ હોય તો તે આપના શિક્ષકો જ છે.આ સંદર્ભ માં કબીરજી એ સુંદર વાત કરી છે : " गुरु गोविन्द दोनों खड़े,किसको लागू पाय ?  बलिहारी गुरु आपकी , गोविन्द दियो बताय !" એક ચાઇનીઝ કહેવત છે. "જો તમારે એક વર્ષનું આયોજન કરવું હોય તો અનાજ વાવો, જો તમારે દસ વર્હનું આયોજન કરવું હોય તો વૃક્ષ વાવો , જો તમારે સો વર્ષનું આયોજન કરવું હોય તો બાળકને કેળવણી આપો " તો આ કેળવણી-શિક્ષણ આપવાનું કામ કોણ કરે છે ? આપણા શિક્ષકો જ. આપણા માતાપિતા આપણને જન્મ જરૂર આપે છે,પરતું જે રીતે શિલ્પકાર પથ્થર ને ટીપી ટીપીને સુંદર શિલ્પ બનાવે છે,હીરાઘસુ હીરાને ઘસી ઘસી ને પાસાદાર અને ચમકતા બનાવે છે  તે જ રીતે આપણા શિક્ષકો આપણા જીવન ઘડતરનું ભગીરથ કાર્ય કરે છે.કોઈપણ વ્યક્તિ જીવનમાં સફળતા મેળવે કે ઉચ્ચતમ શિખરો સર કરે ત્યારે તેની પાછળ તેના શિક્ષક નો સિંહફાળો હોય છે. કોઈપણ રાષ્ટ્રના વિકાસ અને રક્ષણ માટે શિક્ષક અને સૈનિક અંગો છે. જે રાષ્ટ્રના શિક્ષક નબળા હોય તે રાષ્ટ્ર ક્યારેય વિકાસ સાધી ન શકે. તેવી જ રીતે જે રાષ્ટ્રના  સૈનિક નબળા હોય તે રાષ્ટ્ર ક્યારેય શાંતિથી ઉંઘી ન શકે અને એ નાતે શિક્ષક એ તંદુરસ્ત સમાજ નિર્માણ માટે નું પાયાનું પરિબળ છે. મારા સ્વાનુભવો ને આધારે કહું તો પાપા પગલી માંડતી મારી જીવનયાત્રા માં મારા શિક્ષકો ની પ્રેરણા અને પ્રોત્સાહન ખૂબ જ મળ્યા છે. મશહૂર  તબલાવાદક ઉસ્તાદ ઝાકીર હુસૈન સાહેબ ને થોડા વર્ષો પહેલા એક પત્રકારે પૂછેલ કે તમો તો લગભગ વિદેશમાં જ તબલા નું પ્રશિક્ષણ આપો છો.તમને ભારત અને વિદેશ માં શો તફાવત જણાય છે ? ત્યારે તેમને જવાબ આપેલ કે મારા ભલે વિદેશ ના શિષ્યો વધારે હોય,પરંતુ ભારત માં જે ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા છે તે વિદેશોમાં ક્યાય નથી અને તેથી જ હું વિદેશોમાં એક સાચો - સારો શિક્ષક નથી બની શકતો. અફસોસની વાત એ છે કે આપણે પશ્ચિમની સંસ્કૃતિ ના આંધળા અનુકરણમાં ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા ની અવગણના કરીએ છીએ અને કદાચ તેથી જ સમાજ માં શિક્ષકો નું મૂલ્ય ઓછું અંકાય છે. ઝડપી પરિવર્તનનાં આ યુગમાં જયારે બધું ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે ત્યારે શિક્ષણવ્યવસ્થા અને શિક્ષકો ચોક્કસ બદલાયા છે.આશ્રમ માં ઝાડ નીચે બેસી જ્ઞાન ના પાઠ ભણાવતા શિક્ષક બ્લેક બોર્ડ અને  ચોક સ્ટીક વાપરતા થયા અને તેથી પણ વધુ આગળ  વધી "મલ્ટીમીડિયા " અને લેટેસ્ટ ટેકનોલોજી નો તેમણે સહારો લીધો. ગુરુ દ્રોણ થી લઇ ને આજના મોડર્ન યુગ ના મેડમો અને સરો ને હૃદયપૂર્વક વંદન અને શિક્ષકદિન નિમિતે આપને સર્વે સંકલ્પ કરીએ કે આપણે સાચા અર્થમાં શિક્ષકો ને ઓળખીએ અને "ગુરુ દેવો ભવ:" નો મંત્ર ચરિતાર્થ કરીએ . - જગત  અવાશિયા  તા. ૦૫-૦૯-૧૯૯૯ (શાળાકાળ દરમિયાન આપેલ વ્યક્તવ્ય)

બોલીએ ના કંઈ

                      ૨૬.૦૬.૨૦૧૧

                       આજે બોલીએ ના કંઈ....................

બોલીએ ના કંઈ આપણી વ્યથા, અવરને મન રસની કથા, ઈતર ના કંઈ તથા. જીરવી અને જાણીએ, વીરા! પ્રાણમાં જલન હોય ને તો યે ધારીએ શીતલ રૂપ!  - રાજેન્દ્ર શાહ જ્યાં ને ત્યાં હૃદય ખોલવાની આપણી (કુ)ટેવને કવિ અહીં પ્રેમથી ટકોરે છે.  સામેની વ્યક્તિ આપણી એની સમક્ષ હૃદય ખોલવાને લાયક છે કે નહીં એ સમજ્યા કે ચકાશ્યા વગર જ મોટેભાગે આપણે આપણી વ્યથાની કથા કરતા રહીએ છીએ, જે બીજાને મન તો ક્યારેક માત્ર રસની કથા જ હોય એવુંય બને.  એટલે જ થોડું મોઘમ રહીને ચૂપ રહેતા શીખવે છે

.Fathers day…

૧૯.૦૬.૨૦૧૧

આજે ૧૯ જુને ( જુન મહિનાનો ત્રીજો રવિવાર).....Fathers day……. Simply amazing quotes!

Simply amazing quotes! Dads are special Any man can be a father. It takes someone special to be a dad.  - Unknown Watch and Learn My father didn't tell me how to live; he lived, and let me watch him do it.  - Clarence B. Kelland Teach By Example Every father should remember that one day his son will follow his example instead of his advice.  - Unknown   No Stronger Need  I cannot think of any need in childhood as strong as the need for a father's protection.  - Sigmund Freud   Related By the Heart  It is not flesh and blood but the heart which makes us fathers and sons.  - Johann Schiller  Fathers Build  By profession I am a soldier and take pride in that fact. But I am prouder--infinitely prouder--to be a father.  A soldier destroys in order to build; the father only builds, never destroys. - Douglas MacArthur   The Man They Want   One night a father overheard his son pray: Dear God, Make me the kind of man my Daddy is.  Later that night, the Father prayed, Dear God, Make me the kind of man my son wants me to be.  - Unknown   The Greatest Gift   My father gave me the greatest gift anyone could give another person, he believed in me.  - Jim Valvano   Making the Best  Father taught us that opportunity and responsibility go hand in hand.  I think we all act on that principle; on the basic human impulse that  makes a man want to make the best of what's in him and what's been  given him.  - Laurence Rockefeller   Carrying Pictures   A father carries pictures where his money used to be.  - Unknown   True Wealth   A truly rich man is one whose children run into his arms when his hands are empty.  - Unknown   A Wise Father   It is a wise father that knows his own child.  - William Shakespeare   A Shining Example   I love my father as the stars - he's a bright shining example and a happy twinkling in my heart.  - Adabella Radici   More Than a Hundred   One father is more than a hundred schoolmasters.  - George Herbert No Holier Name  Father! - To God himself we cannot give a holier name.  - William Wordsworth સંકલન

“રક્તદાન એ આજના યુગનું મહાદાન“

૧૪.૦૬.૨૦૧૧

આજે ૧૪ મી જુન ,૨૦૧૧ વિશ્વ રક્તદાતા દિન ......

“રક્તદાન એ આજના યુગનું મહાદાન“

માનવ શરીરમાં સૂક્ષ્મરૂપે કણ કણમાં રહેલ શક્તિ સંચાર યાને કે રક્ત સંચાર થઈ રહેલ છે. આપના તરફથી રક્તદાન યજ્ઞમાં (કેમ્પ) રકતરૂપી આહુતિ આપીને માનવ જીવનને એક જીવત દાન મળે તેવા શુભ આશય સાથે રક્તદાન કરવા/કરાવવામાંઆપનો મહત્વનું યોગદાન રહેલ છે.

रक्तदान है महादान आओ करें रक्तदान

रक्तदान जीवनदान है। हमारे द्वारा किया गया रक्तदान कई जिंदगियों को बचाता है। इस बात का अहसास हमें तब होता है जब हमारा कोई अपना खून के लिए जिंदगी और मौत के बीच जूझता है। उस वक्त हम नींद से जागते हैं और उसे बचाने के लिए खून के इंतजाम की जद्दोजहद करते हैं। अनायास दुर्घटना या बीमारी का शिकार हममें से कोई भी हो सकता है। आज हम सभी शिक्षि‍त व सभ्य समाज के नागरिक है, जो केवल अपनी नहीं बल्कि दूसरों की भलाई के लिए भी सोचते हैं तो क्यों नहीं हम रक्तदान के पुनीत कार्य में अपना सहयोग प्रदान करें और लोगों को जीवनदान दें।  कौन कर सकता है रक्तदान : * कोई भी स्वस्थ व्यक्ति जिसकी आयु 18 से 68 वर्ष के बीच हो। * जिसका वजन 45 किलोग्राम से अधिक हो। * जिसके रक्त में हिमोग्लोबिन का प्रतिशत 12 प्रतिशत से अधिक हो। ये नहीं करें रक्तदान : * महावारी के दौर से गुजर रही महिला। * बच्चों को स्तनपान कराने वाली महिला।

गायत्री शर्मा

એવારે એવા અમો તમે કહો છો વળી તેવા રે............

૧૭.૦૫.૨૦૧૧ 

આજે છે ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતા ની જન્મ જયંતી નો અવસર ............

નરસિંહ “પ્રેમ રસ પાને તું મોરના પિચ્છધર, તત્વનું ટૂપણું તુચ્છ લાગે.” “અખિલ બ્રહ્માંડ માં એક તું શ્રી હરિ, જૂજવે રુપે અનંત ભાસે. દેહમાં દેવ તું, તેજમાં તત્વ તું , શૂન્યમાં શબ્દ થઈ વેદ વાસે.” “ઘાટ ઘડિયા પછી નામ રુપ જૂજવાં, અંતે તો હેમ નું હેમ હોયે.”

મા ’ વિશે કણિકાઓ – સંકલિત

૧૦.૦૫.૨૦૧૧  આજે મા ........

‘મા ’ વિશે કણિકાઓ – સંકલિત

NOV 29TH

आस्तां तावदियं प्रसूति समये दुर्वार शूलव्यथा
नैरुच्ये तनुशोषणं मलमयी शय्या च सांवत्सरी
एकस्यापि न गर्भभारभरण कलेशस्य यस्यां क्षमा
यातुं निष्कृति मुन्नतोडपि तनय: तस्यै जन्ययै नम:
– आदि शंकराचार्य

મા તે દુ:સહ વેદના પ્રસવની જે ભોગવી ના ગણું,
કાયા દીધ નિચોવી ના કહું ભલે તેં ધોઇ બાળોતિયાં
આ જે એક જ ભાર માસ નવ તે વેંઠ્યો હું તેનું ઋણ
પામ્યો ઉન્નતિ તોય ના ભરી શકું તે માતને હું નમું.
– અનુ. મકરંદ દવે

હતો હું સૂતો પારણે પુત્ર નાનો,
રડું છેક તો રાખતું કોણ છાનો
મને દુ:ખી દેખી દુ:ખી કોણ થાતું,
મહા હેતવાળી દયાળી જ માં તું.
- કવિ દલપતરામ

જ્યારે હું હતું પશુ અજ્ઞાન રે,
નહોતું ખાન કે પાનનું ભાન રે.
ત્યારે કોણ મારી સંભાળ,
કરતું ધરી વ્હાલ, તે તું જ તો માવડી.
- નવલરામ પંડ્યા

પરથમ પરણામ મારા માતાજીને કહેજો રે
માન્યું જેણે માટીને રતન જી
ભૂખ્યા રહી જમાડ્યા અમને, જાગી ઊંઘાડ્યા એવા
કાયાના કીધેલાં જતનજી
-  રામનારાયણ પાઠક

“આયવો ભાઇ !”
વૃધ્ધત્વ ખરી પડ્યું,
કોળ્યું કૈશોર્ય !
- સ્નેહરશ્મી

રડે ત્યારે છાનું રાખે, હસે ત્યારે સામું હસે,
છાતીએ ચાંપે તે તો
કોઇ બીજુંય હોય
પણ
રડતાં ને હસતાં
છાતીએ ચાંપતા
જેની આંખમાં ઝળઝળીયા આવી જાય
તે તો ‘માં’ જ
- જયંત પાઠક

દીકરા જુદા થયા
બધું વહેંચી લીધું
બાકી રહી
માં….. !

તે દિવસે
નાળ કપાઇ હતી
મને પ્રસવતા …. ફરી આજે
તને વૃધ્ધાશ્રમે દોરી જતાં
– પ્રવીણ ભૂતા

માં એટલે મૂંગા આશીર્વાદ
મા એટલે વહાલ તણો વરસાદ
મા એટલે અમૃત ઘોળ્યો દરીયો
મા એટલે દેવ ફરી અવતરીયો
મા એટલે જતન કરનારું જડતર
માં એટલે વગર મૂડીનું વળતર
માં એટલે વહાલ ભરેલો વીરડો
માં એટલે મંદિર કેરો દીવડો
- દેવેન્દ્ર ભટ્ટ

સાવ સૂનકારમાં સભર જોવું
ને અહરનિશ ટગર ટગર જોવું
કેટલી ઘરડી આંખની હિંમત
સાવ ભાંગેલ ઘરને ઘર જોવું
-  રાજેશ વ્યાસ

બા
બચપણમાં
હું તને
ચિંતામાં
મૂકતો
લે,
હવે
ચિતામાં
મૂકું છું.
-  મનોહર ત્રિવેદી

ઇશ્વરની કૃપાથી
પાંગળો પહાડ ઓળંગે પણ ખરો
ન યે ઓળંગી શકે
પણ
ઓળંગી શકાય આ આખોય ભવ
માંની કૃપાથી
-  હર્ષવદન જાની

જે કાંઇ પૂછ્યા વિના, કાંઇ કહ્યા વિના,
પામી જાય છે સર્વ
અને છતાં
જેનું ભાવવિશ્વ એવું જ ભીનું ને સુંવાળું રહે છે
- એ મા હોય છે.
– પ્રજ્ઞા પટેલ

" સઘળા એ અક્ષરમાં, અમથા એ કો'ક વાર 'મ' ને મૂકી જો જો કાનો (='માં'),

   તે દિ'  દરિયો એ લાગશે નાનો.... ! "

મને મારી ભાષા ગમે છે,
કારણ મને મારી બા ગમે છે.

-વિપિન પરીખ

"જે મસ્તી હોય આંખો માં, સુરાલયોમાં નથી હોતી, અમીરી કોઈ અંતરની મહાલયમાં નથી હોતી, શીતળતા પામવાને માનવી તું દોટ કાં મૂકે??? જે માંની ગોદમાં છે એ હિમાલયમાં નથી હોતી..."

‘મા’

જેને કોઈ ઉપમા આપી ન શકાય એનું નામ ‘મા’ જેને કોઈ સીમા નથી તેનું નામ ‘મા’ જેને ક્યારે પાનખર નથી નડી તેનું નામ ‘મા’ આવી ફક્ત ત્રણ મા છે. પરમાત્મા, મહાત્મા અને મા

ગુજરાત

    ૦૧.૦૫.૨૦૧૧ સૌને ગુજરાતદિનની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ.......સહ......   

ગુજરાત (ચંદ્ર ને સૂરજ કહે છે રાતદિ’, ‘જય સોમનાથ!’…. ) વિશ્વને રોશન કરી ગઇ દીપિકા ગુજરાતની, સૂર્ય પણ જોતો રહ્યો જ્યોતિ-કલા ગુજરાતની. ‘ડાંગ’ માર્યાથી કદી પાણી જુદાં થાતાં નથી, દુશ્મનોએ જોઇ છે ક્યાં એકતા ગુજરાતની? મુક્તિ કેરા ગાલ પર લાલી અમસ્તી ના ગણો, રંગ લાવી છે શહીદી-ભાવના ગુજરાતની. ભાગ્ય પર પુરુષાર્થની મારી છે લોખંડી મહોર, ભૂલશે ઇતિહાસ ના ગૌરવ-કથા ગુજરાતની. ચંદ્ર ને સૂરજ કહે છે રાતદિ’, ‘જય સોમનાથ!’ કાળના હૈયે જડી છે અસ્મિતા ગુજરાતની. માતા કેરા ચીર સાથે ખેલનારા! સાવધાન! કૈં મહાભારત ન સર્જે ઉર વ્યથા ગુજરાતની શૂન્ય, મારી જિંદગીને તો જ લેખું ધન્ય હું, મૃત્યુ ટાણે પણ મળે જો ગોદ ‘મા’ ગુજરાતની.                                                            -’શૂન્ય’ પાલનપુરી